توسط گلاب سينگ از پنجاب منتزع شده بود به قلمرو حكومت كمپانى منظم گرديد و لرد دالهوسى ( Lord Dalhousie ) 149 فرمانفرماى هندوستان با اعلام انقراض سلطنت پنجاب ، جرج لارنس ( George Laurence ) را به عنوان فرماندار پنجاب تعيين نمود . 150 در چنين اوضاع و احوالى است كه در 1264 ( 1848 ميلادى ) پس از مرگ محمد شاه ، ناصر الدين ميرزاى 17 ساله كه در تبريز قبل از دريافت خبر از طريق مقامات دولت ايران توسط انگليسيها از مرگ پدر آگاه شده بود بر تخت سلطنت ايران مىنشيند . ميرزا تقى خان فراهانى پسر كربلائى قربان آشپز خانوادهء قائم‌مقام و از بركشيدگان و تربيت‌يافتگان ميرزا ابو القاسم قائم‌مقام كه مربىگرى ناصر الدين ميرزاى وليعهد را در تبريز برعهده داشت و در همين اوان پس از درگذشت محمد خان امير نظام زنگنه . منصب امارت نظام يافته بود با عنوان اتابك اعظم به صدارت مىرسد . در سالهاى دههء چهل قرن نوزدهم ميلادى پترزبورگ فريفتهء سياست انگليس و وعده‌هاى واهى و مبهم و شفاهى دولتمردان انگليسى پيرامون واگذارى مآلى استانبول و بغازهاى به سفر و داردانل به امپراتورى تزارى شده بود . اين فريفتگى بدان حد بود كه روسيه نه تنها سياست تهاجمى و موفق خود در آسياى مركزى را - كه دولت انگليس را در سال 1838 تا بدان حد ترسانده و پريشان كرده بود - به كلّى كنار گذارد ، بلكه حتى معاهدهء سرى انكيار اسكلاسى با دولت عثمانى را نيز لغو نمود . در اين سالها كه از درخشان‌ترين ادوار تاريخ ديپلوماسى انگلستان است ، دولت انگليس توانست از سويى با لغو معاهدهء سرى 1833 بين روس و عثمانى و جايگزين ساختن آن با معاهدهء عمومى 1840 لندن ابتكار عمليات در عثمانى و مصر را به دست گرفته ، از نزديكى روس و عثمانى جلوگيرى نمايد و نيز فرانسه و روسيه را از يكديگر جدا سازد . از سوى ديگر با مواعيد واهى موفق شد تهاجم سياسى موفقيت‌آميز روسيه را در آسياى مركزى و در ايران كه حداقل در نظر بعضى از سياسيون انگليسى شديدا امنيت مرزهاى هندوستان را تهديد مىنمود متوقف سازد . دولت ايران پس از به سلطنت رسيدن ناصر الدين شاه و تمركز امور در دستهاى تواناى ميرزا تقى خان عليرغم كوهى از مشكلات داخلى كه معمولا در آغاز سلطنت هرپادشاهى در ايران بروز مىنمود ، سياست تهاجمى موفقى را در آسياى مركزى در پيش گرفت . بزرگترين مشكلى كه در آغاز سلطنت ناصر الدين شاه و صدارت امير دولت ايران را به خود مشغول نمود ، فتنه و شورش محمّد حسن خان سالار پسر اللّهيار خان آصف الدوله دوست قديمى و وفادار انگلستان در خراسان بود . آصف الدوله كه خود پس از كسب اجازه از محمد شاه به عنوان زيارت به بغداد رفته و آنجا ساكن شده بود ، در آغاز سلطنت ناصر الدين شاه با ارسال نامه‌هايى توسط كلنل فرانت كاردار سفارت انگليس در تهران از شاه و امير تقاضاى اجازهء بازگشت به ايران نمود ، ولى هم از جانب شاه و هم از سوى امير موكدا با بازگشت وى مخالفت شد . آصف الدوله در نتيجه پسر ديگر خود محمّد على خان را نزد پسرش محمد حسن خان سالار كه